Kısaca
- Çok tedarikçili satıcıda stok bir sayı değil, bir toplama işlemidir: kendi depo, tedarikçi teklifleri ve açık siparişler.
- En sessiz stok hatası, tedarikçi listesinden düşen ürünün son stoğuyla satışta kalmasıdır.
- Stoksuz ürünü yayından kaldırmak her zaman doğru değildir; sitede sayfayı korumak, pazaryerinde ise stoğu sıfırlamak gerekir.
“Stokta” kelimesinin üç anlamı
Tedarikçi için “stokta”, deposunda var demektir. Satıcı için, tedarikçilerden birinde var demektir. Müşteri için ise bugün kargoya çıkacak demektir.
Üç anlam aynı ürün sayfasında buluşur ve çoğu zaman örtüşmez. Tedarikçinin deposunda olan parça, satıcının siparişi iletmesine ve tedarikçinin sevk saatine bağlı olarak ertesi gün kargoya çıkabilir. Müşterinin “stokta” yazısından beklediği bu değildir.
Stok bir toplama işlemidir
Tek depolu bir mağazada stok, raftaki sayıdır. İki tedarikçi ve kendi deposuyla çalışan bir satıcıda ise şöyle hesaplanır:
Kendi depo + Tedarikçi A + Tedarikçi B − Onaylanmış ama gönderilmemiş siparişler
Bu hesabın her terimi farklı bir kaynaktan, farklı bir sıklıkla gelir. Kendi depo ERP’den, tedarikçi stokları XML, web servis ya da API bağlantısından, açık siparişler site ve pazaryerlerinden. Terimlerden biri geç güncellenirse toplam yanlıştır.
Kopma noktası 1: Adet bildirmeyen tedarikçi
Bazı tedarikçiler stok adedi değil, yalnızca “var” ya da “yok” bilgisi verir. Sistem bunu bir sayıya çevirmek zorundadır. “Var”ı 1 kabul ederseniz ürün her siparişte tükenmiş görünür; sınırsız kabul ederseniz bir siparişte 20 adet satabilirsiniz. Bu tedarikçilerin ürünleri için bir üst sınır ve sipariş başına adet kuralı gerekir.
Kopma noktası 2: Listeden düşen ürün
Birçok entegrasyon yalnızca tedarikçinin listesinde gelen ürünleri günceller. Tedarikçi bir ürünü listesinden tamamen çıkardığında, o ürün güncellenmez; son bilinen stoğuyla satışta kalır.
Bu hatayı fark etmek zordur, çünkü hiçbir şey değişmiş görünmez. Ne bir hata kaydı oluşur ne de stok sıfıra düşer. Ürün ancak sipariş geldiğinde ve tedarikçi “o ürünü artık satmıyoruz” dediğinde ortaya çıkar.
Çözüm, belirli bir süredir tedarikçi listesinde görünmeyen teklifleri satıştan kaldıran bir temizlik adımıdır. Bu adımın bir sigortası da olmalı: tedarikçinin bağlantısı bir gün boş liste döndürürse, bütün katalog bir gecede satıştan kalkmamalı.
Kopma noktası 3: Kendi depo ile tedarikçi stoğunun karışması
Kendi deponuzdaki 3 adet ile tedarikçinin 10 adedi aynı ürün kartında toplanır. Sipariş geldiğinde hangisinden karşılanacağı bir karardır: kendi depodan çıkarsa aynı gün kargoya verilir, tedarikçiden alınırsa ertesi güne kalabilir. Bu karar verilmezse depo stoğu ERP’de, tedarikçi siparişi telefonda, satış pazaryerinde ayrı ayrı izlenir ve rakamlar birbirini tutmaz.
Kopma noktası 4: Stok bir yerden, fiyat başka yerden
En uygun maliyetle veren tedarikçinin stoğu bittiğinde ürün ikinci tedarikçinin stoğuyla satışta kalır. Stok doğru güncellenmiştir, ama fiyat hâlâ birinci tedarikçinin maliyetine göre hesaplanmışsa ürün zararına satılır. Stok ve fiyat aynı teklif seçiminden beslenmelidir. Bu konuyu Kur değişti, fiyat tutmadı yazısında anlattık.
Stoksuz ürün yayından kalkmalı mı?
İlk refleks stoğu biten ürünü yayından kaldırmaktır. Kendi sitenizde bu her zaman doğru değildir. Aylardır arama motorunda sıralanan bir ürün sayfası kaldırılırsa o sayfanın topladığı trafik de gider; stok geri geldiğinde sayfa sıfırdan başlar.
Daha iyi yol, sayfayı yayında tutup stok durumunu açıkça göstermek ve “stoğa gelince haber ver” seçeneği sunmaktır. Pazaryerinde ise kural farklıdır: stoksuz ürünün stoğu hemen sıfırlanmalıdır, çünkü orada sipariş alınması doğrudan cezaya döner.
Goodlora’da bu nasıl işler
Goodlora’da bir ürünün stoğu, tedarikçi tekliflerinin toplamından açık siparişler düşülerek hesaplanır. Adet bildirmeyen tedarikçinin ürünlerine üst sınır uygulanır. Ön muhasebe ya da ERP yazılımınızdaki depo stoğu tedarikçi stoğunun üzerine eklenebilir. 24 saattir tedarikçi listesinde görünmeyen teklif her gece satıştan kalkar; bir tedarikçide 5.000’den fazla teklif etkilenecekse temizlik kendini durdurur. Stok yayın kapısı değildir: stoksuz ürünlerin sitede gösterilip gösterilmeyeceği bir ayardır ve gösteriliyorsa müşteri “Stoğa gelince haber ver” aboneliği bırakabilir. Yayın robotu tek koşuda 500’den fazla ve yayındakilerin %5’inden fazla ürünü kaldıracaksa durur. Pazaryerlerine stok saatte bir, Trendyol’da sıfırlanan stok 5 dakikada bir gönderilir.
Stok sorusu aslında bir güven sorusudur
Müşteri “stokta” yazısını bir söz olarak okur. Çok tedarikçili bir satıcı bu sözü ancak stoğu bir toplama işlemi olarak yönetirse tutabilir: hangi kaynağın ne zaman güncellendiğini, hangi teklifin satıldığını ve hangi ürünün listeden düştüğünü bilerek.
İlgili yazılar: Pazaryerinde yedek parça satarken ceza almamak · Birden fazla tedarikçiden gelen ürünler tek katalogda nasıl birleştirilir? · Sözlük: Stok senkronizasyonu
Bu konu sizin operasyonunuzda nasıl görünüyor? Bize yazın; birlikte bakalım.