Kısaca
- “Orijinal” ve “eşdeğer” Rekabet Kurumu tebliğinde tanımlı iki terimdir. Eşdeğer sayılmak için akredite bir kuruluşun belgesi gerekir.
- OEM, OES, muadil ve yan sanayi piyasa dilidir, yasal tanımı yoktur. Ürün sayfasında belgeyle desteklenemeyen kalite iddiası yanıltıcı reklam riskidir.
- Pazaryerinde orijinallik iddiası ağır cezalıdır: Trendyol’da orijinal olmadığından şüphelenilen ürün 48 ihlal puanı, n11’de ürün fiyatının 10 katı ceza getirir.
Müşteri kaliteyi neden soruyor?
Yedek parça müşterisi aynı parça için üç dört seçenekle karşılaşır ve fiyat farkının nedenini bilmek ister. Forumlarda “orijinal mi, muadil mi” sorusu, parçanın aracına uyup uymadığı sorusundan hemen sonra gelir. Sigorta onarımlarında “eşdeğer parça” ifadesini duyan müşteri, aynı ifadeyi ürün sayfasında da arar.
Yanlış yazılmış bir kalite etiketi de iade ve şikâyete döner. Aralık 2025’te Şikayetvar’a yazan bir Trendyol müşterisi, orijinal diye aldığı parçanın muadil çıktığını ve iadesinin aylar sürdüğünü anlatıyor. Sorun parçanın kalitesi değil, ürün sayfasında verilen sözdü.
Yasal tanımı olan iki terim
Rekabet Kurumu’nun 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği iki terimi tanımlar.
Orijinal yedek parça (m.4/1-i): Aracın üretiminde kullanılan parçalarla aynı kalitede olan ve araç üreticisinin şartnamelerine ve üretim standartlarına göre üretilen parçadır. Aynı üretim hattından çıkan parçalar da bu kapsamdadır. Parça üreticisi bunu belgeliyorsa, aksi kanıtlanana kadar parça orijinal kabul edilir. Kurumun kılavuzu, araç üreticisine parça yapan firmanın aynı şartnameyle üretip doğrudan satış sonrası pazara sattığı parçayı da orijinal sayar.
Eşdeğer kalitede yedek parça (m.4/1-f): Orijinal parçanın yerine kullanılmak üzere üretilen, ağırlık, boyut, malzeme ve işlev gibi ölçütlerde orijinalle örtüşen ve bu durumu akredite bir kuruluş tarafından belgelenen parçadır. Kılavuza göre belgelendiren kuruluşun ISO/IEC 17065 kapsamında akredite olması gerekir.
Bu iki tanımın ürün sayfası için anlamı şudur: “eşdeğer” kelimesi bir belge gerektirir. Belgesi olmayan bir parçayı eşdeğer diye satmak, tanımı karşılamayan bir iddiadır.
Zorunlu trafik sigortası genel şartları da aynı ayrımı kullanır: hasar gören orijinal parçanın yerine orijinal takılır; eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parça ancak araç sahibinin onayıyla ya da orijinal bulunamazsa kullanılabilir.
Piyasa terimleri
| Terim | Piyasada genelde anlatılan | Yasal karşılığı | Ürün sayfasında |
|---|---|---|---|
| Orijinal (OE) | Araç üreticisinin markasını taşıyan parça | Tebliğde tanımlı | Yalnız fatura zinciriyle kanıtlanabiliyorsa |
| OEM / OES | Araç üreticisine de parça veren firmanın kendi markasıyla sattığı parça | Belgeliyse tebliğe göre orijinal sayılabilir | Marka ve üretici koduyla; “orijinal” yerine marka adı |
| Eşdeğer | Orijinalle aynı işlevi gören, belgeli parça | Tebliğde tanımlı, belge şartı var | Yalnız belge varsa, belge bilgisiyle |
| Muadil | Aynı işi gören, başka marka parça | Yok | “Muadil” ve uyduğu OEM referans numarası |
| Yan sanayi | Araç üreticisine üretim yapmayan markaların parçası | Yok | Tercihen “muadil”; marka adı her zaman |
| Çıkma | Araçtan sökülmüş kullanılmış parça | Sigortada “yeniden kullanılabilir parça” | “Kullanılmış” açıkça; ayıp sorumluluğu en az 1 yıl |
Piyasada OEM kısaltması çok farklı anlamlarda kullanılır. Kimi satıcı araç üreticisinin parçasına, kimi araç üreticisine parça yapan markaya, kimi yalnızca OEM numarasına OEM der. Bu yüzden ürün sayfasında kısaltma yerine markayı ve kodu yazmak daha güvenlidir.
OEM numarası, orijinal demek değildir
OEM numarası, araç üreticisinin o parçaya verdiği koddur. Muadil bir balata da bu numaraya uyar. Ürün sayfasında “OEM: 1234567” yazmak müşteriye parçanın orijinal olduğu izlenimini verebilir. Bunun yerine “OEM referans numarası” ya da “Uyduğu OEM numaraları” demek, numaranın bir referans olduğunu açıkça söyler.
Ürün sayfasında kalite nasıl yazılır?
- Etiketi değil, kanıtı yazın. Marka, üretici parça numarası, uyduğu OEM numaraları ve menşei. Müşteri bu dört bilgiyle kaliteyi kendisi değerlendirebilir.
- “Orijinal” kelimesini kanıtlayabildiğiniz ürünle sınırlayın. Fatura zincirini gösteremeyeceğiniz ürünün adına, görseline ya da etiketine orijinal yazmayın.
- Araç üreticisinin logosunu kullanmayın. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, başka bir firmanın adını ya da logosunu yanıltıcı biçimde kullanmayı ve bir ürünü korunan bir markanın taklidi gibi sunmayı yasaklar.
- Eşdeğer için belge bilgisi ekleyin. Belgeyi veren kuruluşu ve belge numarasını ürün sayfasında gösterin.
- Garanti süresini ve menşei alanını doldurun. Trendyol’da araç parçası kategorilerinin neredeyse tamamında menşei zorunludur. Garanti belgesi gereken parçalar için Yedek parçada iade, cayma hakkı ve garanti rehberine bakın.
- Muadili saklamayın. “Muadil” yazmak satışı düşürmez; müşteri fiyat farkının nedenini anlar ve iade ihtimali azalır.
Pazaryerinde orijinallik iddiası
Trendyol, satıcıdan istendiğinde ürünün fatura zincirini sunmasını bekler. Orijinal olmadığından şüphelenilen ürün satmak tek başına 48 ihlal puanıdır; bu, sözleşmenin sona erme eşiğidir. n11’de orijinal olmayan ürün satışının cezası ürün fiyatının 10 katı, en az 50.000 TL’dir. Pazaryerinde kalite bilgisini yazarken en güvenli yol, ürün adında marka ve muadil bilgisini açıkça kullanmaktır.
Goodlora’da bu nasıl işler
Goodlora’da her ürün kartı marka, üretici kodu, OEM numaraları ve çapraz referanslarla tutulur. Çapraz referanslar Excel ile ya da ürün ekranından eklenir. Açıklama şablonları marka, OEM numaraları, çapraz referanslar, uyumlu araçlar ve menşei alanlarını üründen okur; kalite bilgisi bütün katalogda aynı düzende yazılır. Vitrindeki OEM aramasında aynı OEM numarasına uyan farklı markaların parçaları yan yana listelenir; müşteri seçenekleri marka ve fiyatıyla görür.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kalite iddiası taşıyan ürün sayfaları için hukuk danışmanınızın görüşünü alın.
Kalite bir etiket değil, bir kayıttır
Müşteri “orijinal mi?” diye sorduğunda doğru cevap bir sıfat değil, bir kayıttır: hangi marka, hangi kod, hangi OEM numarasına uyuyor, hangi belgeyle. Bu kayıt her üründe aynı düzende tutulduğunda kalite sorusu satıcı için risk olmaktan çıkar, güven sinyaline döner.
İlgili yazılar: Müşteriniz neden OEM koduyla arıyor? · Yedek parçada iade, cayma hakkı ve garanti · Sözlük: OEM numarası, Çapraz referans
Kaynaklar: Rekabet Kurumu Tebliğ 2017/3 · Rekabet Kurumu 2017/3 Kılavuzu · Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği · Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları değişikliği (Resmî Gazete, Aralık 2021) · Orijinal diye alınan parça şikâyeti (Şikayetvar, Aralık 2025) · n11 cezai şartlar